Tunnur

tunnur2panel

Einn mikilvægasti þátturinn í framleiðslu einmöltunga er tunnan sem áfengið er látið þroskast í.

Skosk viskí þurfa að vera í eikartunnu í 3 ár hið minnsta, en flest eru þá látin þroskast í 12-15 ár eða svo.

Tunnan hefur gríðarleg áhrif á lokaútkomuna, upphefur bragð hráefnanna sem notuð voru við framleiðsluna, gerir viskíið mýkra og margslungnara auk þess að gefa því lit, en “viskí” beint af eimaranum er alltaf tært sem vatn.

Hefð er fyrir því í Skotlandi að nota endurunnar tunnur við þroskunina og í flestum tilvikum er notast við gamlar búrbontunnur frá Bandaríkjunum. Þegar búrbon er þroskað má nefnilega eingöngu notast við ferskar eikartunnur, og að notkun lokinni er megnið sent til Skotlands.

Auk búrbontunna er líka notast mikið við sérrítunnur frá Spáni og upp á síðkastið hafa margir prófað sig áfram með allskonar mismunandi tunnur. Hér er listi yfir helstu tunnutegundir og hvað þær gera við viskíið.

Fyrrum notkun:                       Tegund                                  Bragð                                      Litur

Búrbon Amerískt viskí Vanilla, sæta, karamella. Gyllt
Búrgúndí Rauðvín Ávöxtur, dálítið sætt, stundum þurrt dökkrautt
Madeira Styrkt vín Krydd, ávöxtur, sætt. Dökkt, rafgult
Púrtvín Styrkt vín Sætt, þurrkaðir ávextir, krydd  Rauður blær
Oloroso Sérrí Þungt, dökkt, hnetur, dökkir þroskaðir ávetir Rautt, rafgult
Pedro Ximenez (PX) Sérrí Mjög sætt, dökkir ávextir, rúsínur, síróp Rafgult
Fino Sérrí Viður, ávextir, þurrt. Ljósgult
Manzanilla Sérrí Söltugt, þurrt, ferskt, smá ávöxtur. Ljósgult
Amontillado Sérrí Sætt, hnetur ferskt, sýra. Rafgult
Palo Cortado Sérrí Þungt, sætt, krydd, ávöxtur Brúnleitt
Sauternes Sætt hvítvín Mikil sæta, ferskir ávextir, sýra. Rafgult
Bordeaux Rauðvín Mikill ávaxtekeimur,rauð vínber Rauðleitt
Tokaji Ungverskt hv.vín Léttir ávextir, mikil sæta Ljósgult
Ruby Púrtvín Styrkt vín Dökkir, bragðmiklir ávextir Rauðleitt
Barolo Ítalskt rauðvín Tannín, þurrt, ávextir, þungt Rautt
Chardonnay Hvítvín Létt, ferskt, framandi ávextir, sýra. Fölgult
Romm (hvítt) Sterkt áfengi Sæta, vanilla, framandi ávextir Fölgult
Romm (dökkt) Sterkt áfengi Mjög sætt, síróp, vanilla, karamella. Rafgult

Það sem áður var í tunnunni hefur mjög mikil áhrif á lokaútkomuna, en það er ekki eini áhrifavaldurinn.

Stærð tunnanna hefur einnig áhrif. Því minni sem tunnan er, því meiri snerting við eikina.

Amerískar búrbontunnur eru u.þ.b. 200 lítrar, kvarttunnur (quarter casks) eru um 80-100 lítrar, víntunnur um 220-300 ltr og svo geta sérrí- og Madeiratunnur verið allt að 700 lítrum, sem er hámarksstærðin.

Annar áhrifavaldur eru hvar eikin sem notuð var í tunnurnar, óx. Hvort það var í Bandaríkjunum eða í Evrópu. Eikin vex hraðar í Bandaríkjunum og eru tunnurnar þar ögn ódýrari þar af leiðandi, og hún gefur búrboninu sitt sæta bragð á meðan eik frá Evrópu á það til að gefa beiskara, þurrara bragð.

Tunnurnar eru einnig ristaðar að innan, mismikið eftir því hvaða áhrif hún á að hafa á viskíið. Yfirborð eikarinnar brotnar upp (minnir á krókódílaskinn) sem opnar hana og opnar sykurinn í viðnum sem þá gefur meira karamellu- og vanillubragð.

Tunnurnar eru notaðar margoft, nema vissulega við framleiðslu búrbons. Því oftar sem tunnan er notuð, því minna bragð fer hún að gefa af sér. Því eru tunnur sem hafa verið notaðar margoft endurlífgaðar, þ.e.a.s. skafnar að innan, efsta lagið er skafið af og þær svo ristaðar að innan á ný.


Færðu inn athugasemd

Skráðu umbeðnar upplýsingar að neðan eða smelltu á smámynd til að skrá þig inn:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Breyta )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Breyta )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Breyta )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Breyta )

Tengist við %s